Финансии / Банкарство
Ја придвижуваме Европа: Групацијата ЕИБ инвестира рекордни 100 милијарди евра за поддршка на заедничкиот просперитет, безбедноста и европските вредности
30.01.2026г
Групацијата на Европската инвестициска банка (ЕИБ) ја користи својата целосна моќ за поддршка на европската конкурентност, безбедност и стратешка автономија, со рекордни 100 милијарди евра годишно финансирање. Резултатите од активностите на Групацијата ЕИБ во 2025 година покажуваат историски максимуми во новите инвестиции за зелените и дигиталните транзиции, за европската безбедност и одбрана, за заедничките приоритети, вклучително и домувањето и за зајакнување на партнерствата и сојузите од кои сите имаат корист во Украина, земјите-пристапнички и низ целиот свет.
„Европа е суперсила и ние мора да ја зголемиме нашата моќ и да веруваме во нашите способности“, рече претседателката на Групацијата ЕИБ, Надја Калвињо. „Групацијата ЕИБ прави разлика. Инвестирајќи во заеднички просперитет, безбедност, стратешка автономија и европски вредности, со цел Европа да ги исполни своите ветувања кон граѓаните и партнерите.“
Транзиција кон иднината
Речиси 60 % од вкупното финансирање на Групацијата ЕИБ во 2025 година отиде во зелени проекти, од големи енергетски мрежи и интерконекции до распоредување складирање и обновливи извори на енергија, чисти технологии за декарбонизација на тешката индустрија, како и инвестиции во адаптација, како што е водоводната инфраструктура, зајакнување на отпорноста на економиите и општествата на климатските промени и нивното влијание.
Рекордни 11,6 милијарди евра беа наменети за мрежи и проекти за складирање, поддржувајќи ја безбедноста на снабдувањето со електрична енергија. Се проценува дека финансирањето потпишано минатата година ќе помогне во изградбата или надградбата на 56.000 км далноводи, од значајната интерконекција на Бискајскиот Залив помеѓу Иберискиот Полуостров и Франција, преку подводен кабел што поврзува два региона во централна Италија, до локалните мрежи и општинската енергетска инфраструктура во Германија.
Финансирањето од Групацијата ЕИБ поддржа една петтина од сите новоинсталирани соларни капацитети, еден од три нови проекти за ветер на копно, како и огромното мнозинство од сите проекти за ветер на море во 2025 година. Приспособените финансиски производи ги поддржаа индустриите за производство на ветерници и мрежи во ЕУ, додека се очекува рекордно високиот обем на инвестиции во енергетска ефикасност да ги намали сметките за малите и средните компании и домаќинствата. Финансирањето од Групацијата ЕИБ поддржа околу една третина од вкупните инвестиции во енергетската транзиција во ЕУ минатата година.
Покрај чистите технологии, Групацијата ЕИБ поддржува домашни иновации во здравството и биотехнологијата, вештачката интелигенција и други револуционерни технологии, дигиталните инфраструктури и критичните суровини. Со воведувањето на TechEU минатата година, најголемата програма за финансирање иновации досега, Групацијата ЕИБ планира да мобилизира најмалку 250 милијарди евра инвестиции до 2027 година, осигурувајќи дека идеите, технологиите и иновативните компании родени во ЕУ ќе можат да останат, да растат и да напредуваат тука во ЕУ. Се проценува дека финансирањето распоредено само минатата година ќе мобилизира повеќе од 100 милијарди евра инвестиции, од 6G-мрежи со вештачка интелигенција, до производство на полупроводници.
Како финансиер кој е камен-темелник на иновациите, Европскиот инвестициски фонд (ЕИФ) – подружница на ЕИБ за финансирање ризик – обезбеди близу 16 милијарди евра гаранции и финансирање со капитал за мали бизниси и стартапи низ цела ЕУ. Се проценува дека ЕИФ придонесе со речиси една четвртина од целиот ризичен капитал собран од европските фондови минатата година. Во наредните месеци, тој ќе ја прошири својата Иницијатива за европски шампиони во технологија, градејќи врз огромниот успех на првата фаза, која веќе го закотви создавањето на 12 мегафондови за ризичен капитал во Европа и проширувањето на 35 стартапи – вклучувајќи девет еднорози.
Безбедност и одбрана
Одговарајќи на новиот геополитички пејзаж, Групацијата на ЕИБ значително го прошири опсегот на своите активности во областа на безбедноста и одбраната и во проекти посветени на воена употреба. Инвестициите во безбедноста и одбраната се зголемија за четири пати на повеќе од 4 милијарди евра, близу 5 % од финансирањето на Групацијата на ЕИБ во ЕУ.
Благодарение на оваа промена, Групацијата на ЕИБ игра водечка улога во заштитата на мирот и безбедноста за граѓаните на ЕУ, со водечки проекти што се движат од воени кампови и капацитети за одржување, преку истражување и развој во напредни радарски системи и авионика, па сѐ до сензори неопходни за заштита на морското дно и подводните средства на Европа и инфраструктурата за сајбербезбедност и вселенските капацитети.
Покрај тоа, Групацијата ЕИБ беше патоказ за финансиската индустрија на ЕУ, катализирајќи ја поддршката за компаниите што ги поддржуваат капацитетите на Европа за одвраќање. Преку договори за посредничко кредитирање потпишани со комерцијални банки во Германија, Франција, Шпанија, Грција и Австрија, Групацијата ЕИБ го олеснува пристапот до финансирање за мали и средни компании во синџирот на снабдување на големите изведувачи на одбранбени проекти во Европа, додека ЕИФ, како главен инвеститор, го негува развојот на екосистем на ризичен капитал што инвестира во одбранбени фирми со паневропски пристап.
Поддршка на економскиот модел и вредности на Европа
Групацијата ЕИБ се фокусира на инвестиции што го поткрепуваат европскиот економски модел и вредности. Инвестициите за кохезија се искачија на рекордно високо ниво, при што повеќе од 50 % од инвестициите на Групацијата во ЕУ одат во проекти во помалку развиените региони на Европа.
Планот за прифатливо и одржливо домување на Групацијата ЕИБ (достапен на EN, FR и DE) лансиран во 2025 година заедно со Европската комисија, го зголеми финансирањето на Групацијата ЕИБ за иновации, реновирање и нови згради на повеќе од 5 милијарди евра, што е зголемување од речиси 50 % на годишно ниво, со понатамошно зголемување планирано за 2026 година. Од студентски домови во Грција, до социјални станови во Белгија, од болници и здравствени установи во Шпанија, до основни училишта во Франција, финансирањето за општествената инфраструктура чие влијание граѓаните на ЕУ го чувствуваат секојдневно е клучен приоритет за Групацијата ЕИБ.
Финансирањето за земјоделството и биоекономијата, исто така, се искачи на рекордно високо ниво од речиси 8 милијарди евра, зајакнувајќи витален сектор за европската економија и безбедност на храната, поддржувајќи ги руралните заедници и создавајќи одржлива иднина за младите и новите земјоделци, кои се соочуваат со финансиски бариери.
Градење мостови и партнерства низ целиот свет од кои сите имаат корист
Групацијата ЕИБ, исто така, распореди повеќе од 9 милијарди евра за нејзините операции преку ЕИБ Глобално, градејќи глобални партнерства од кои сите имаат корист, зацврстувајќи ја Европа како доверлив партнер во светот што се менува, подобрувајќи ги условите за живот во многу области. На пример, во 2025 година, финансирањето проекти за вода од страна на Групацијата ЕИБ се искачи на рекордни 5 милијарди евра на глобално ниво.
Финансирањето за Украина се искачи на нов рекорд и сега надминува 4 милијарди евра од почетокот на руската инвазија, со нов проект потпишан или инаугуриран секоја втора недела, од училишта, болници и општински објекти до централно греење и снабдување со електрична енергија.
Стратешка ориентација на ЕИБ Глобално беше усвоена во 2025 година, целосно усогласувајќи ги нашите операции со приоритетите на политиката на ЕУ. ЕИБ е најголемиот јавен финансиер во светот на водоснабдувањето и глобален лидер кој инвестира во здравство, чиста енергија и транспорт. Инвестициите во поддршка на приватниот сектор и претприемништвото носат можности за младите луѓе и жените во економиите во развој.
Правиме повеќе, правиме подобро
Паралелно со зголемувањето на обемот на своите активности, Групацијата ЕИБ ги поедностави своите внатрешни процеси, со цел забрзување на инвестициските одлуки и скратување на времето до пласман на пазарот. Воведени се едношалтерски системи за клиентите, со проверка на инвестициите и потпирање на воспоставени регулаторни рамки, дизајнирани да им помогнат на европските претприемачи да го добијат вистинското финансирање, во вистинско време во вистински размери за да направат разлика.