Економија
СЕКОЕ ТРЕТО ДЕТЕ Е РОДЕНО НАДВОР ОД БРАК, во Србија се родени најмал број на бебиња во историјата
09.02.2026
Во 2025 година, во Србија се родени помалку од 60.000 бебиња, што е најмал број откако се води статистика, според Републичкиот завод за статистика. Раководителот на одделот за демографија, Гордана Бјелобрк, во интервју за „Еуроњуз Србија“ изјави дека падот на стапката на наталитет е под влијание на комбинација од биолошки фактори, подоцнежно формирање семејство и миграција. Експертите истакнуваат дека мерките за популациска политика можат да го олеснат родителството, но сами по себе не се доволни за да го свртат трендот.
„Ова е нашата реалност, едноставно врз основа на некои претходни демографски трендови, бележиме пад на бројот на живородени деца на годишно ниво од 1950 година. Се раѓаат сè помалку генерации и сè помалку генерации влегуваат во плодниот период по одреден период. Основата за раѓање се намалува за нас“, рече таа.
Според Бјелобрк,клучно за намалување на стапката на наталитет се комбинација од социјални и биолошки фактори.
„Општеството се менува, општеството е во транзиција, сè повеќе одлучуваме да имаме деца во триесеттите години, потоа кој одлучува да стапи во брак или вонбрачна заедница. Сите просечни вредности поврзани со возраста на живеење се поместија, но биолошките граници не се поместија“, вели таа.
Според неа, државата може да влијае преку мерки за популациска политика, но тие сами по себе не се доволни.
„Државата е тука за да се обиде да го усогласи посакуваниот број на деца со бројот на деца што статистиката моментално ги регистрира преку некои мерки за популациска политика. Со своите мерки, им овозможува на луѓето можеби полесно да одлучат да станат родители, да станат родители на поголем број деца и едноставно да ги поддржуваат родителите во текот на целиот период на одгледување деца“, вели тој.
Бјелобрк истакнува дека практиката на работодавачите е исто така важна, бидејќи може да им го олесни родителскиот живот на родителите.
„Ако работодавачот се грижи за својот вработен, особено за вработениот родител, тој може да придонесе за одлуката да се има трето или четврто дете. Финансиските мерки сами по себе не се доволни, но можат да бидат добредојдени, особено во почетниот период“, вели таа.
Бјелобрк наведува дека статистиката бележи и промени во брачните и заедничките заедници.
„Пред пет до десет години, уделот на деца родени надвор од брак беше 25 проценти. Денес, тој процент е 31 и има тенденција да се зголемува. Значи, секое трето дете е родено надвор од брак, па затоа бракот повеќе не може да биде рамка за следење на живородените деца“, рече таа.
Исто така, како што додава, намалувањето на бројот на живородени деца е под влијание и на намалувањето на бројот на бракови.
„Во деведесеттите години имавме приближно 62.000 бракови на годишно ниво, а денес имаме 30.000. Разводите не се зголемија значително, сега има околу 10.400 разведени бракови, што е слично како тогаш. Само бројот на бракови е намален, па затоа проблемот е повидлив“, рече Бјелобрк.
Фото Економија и бизнис