Финансии / Банкарство
Прогнози за движењето на валутниот пар ЕУР/УСД во 2025 година
Ана Николоски | Авторот е директор на Дирекцијата за тргување со финансиски инструменти, Комерцијална банка АД Скопје
Економија и бизнис | печатено издание | 15 јануари 2025г.
Валутниот пар ЕУР/УСД се смета за најтргуван пар на глобалниот девизен пазар со дневен просечен промет кој надминува 5 000 милијарди УСД долари.
Прогнозите за идните движења на паритетот на валутите се прилично комплексни, имајќи предвид дека валутите се одликуваат со најголема променливост споредено со останатите финансиски инструменти, односно се најсензитивни при промена на пазарен сентимент.
Што го придвижува парот ЕУР/УСД?
Трендот на валутниот пар ЕУР/УСД во голема мера зависи од фазата на економскиот циклус. За време на рецесија, побарувачката за безбедни финансиски инструменти, како што се златото и одредени валути како УСД доларот, јапонскиот јен, швајцарскиот франк, се зголемува, а со тоа и нивната вредност. За време на закрепнување од рецесија, основите кои го движат валутниот пар ЕУР/УСД се водечките макроекономски показатели − показателите за економски раст, односно бруто-домашниот производ и водечките индекси (PMI - purchasing managers’ index). Дополнително, фактори кои влијаат на нивото на валутните парови се разликите во каматните стапки меѓу двете економии, инфлацијата, податоците за вработеноста и платите, трговската размена и поширокиот пазарен сентимент.
Од четвртото тримесечје на 2024 година, ЕУР/УСД парот остана во фокусот на трговците и на аналитичарите, сведувајќи се под нивото од 1,03, што претставува најниско ниво во период од повеќе од две години, а како резултат на влијанието на новоизбраниот претседател на САД, а дополнително поткрепено со подобри остварувања на американската економија наспроти еврозоната. Во иста насока влијаеја и изјавите на претставници на Банката на федералните резерви (ФЕД) на последниот состанок според кои постои веројатност за паузирање со намалување на каматните стапки на некој од следните состаноци како резултат на солидниот раст на економијата, поволните остварувања на пазарот на труд, како и инфлацијата близу до целта.
Клучните економски показатели од еврозоната и од САД ќе играат круцијална улога во идното движење на ЕУР/УСД парот. Еврозоната веројатно ќе искуси предизвици поврзани со инфлацијата и со забавениот економски раст, додека економијата во САД засега покажува отпорност кон предизвиците, поддржана од силниот пазар на труд и од потрошувачката, иако инфлацијата останува еден од предизвиците. Меѓу другото, за да се предвиди паритетот на парот ЕУР/УСД, значајно е да се следат и сигналите на централните банки на состаноците на кои одлучуваат за поставеноста на монетарната политика (референтните каматни стапки) и на кои квартално објавуваат макроекономски проекции за следниот период. Тековно најголем дел од аналитичарите очекуваат намалување на референтната стапка од страна на ФЕД до 4 % во 2025 година. Ова е повисоко ниво споредено со очекувањата на пазарните учесници на крајот на септември, што резултираше со повисока вредност на УСД доларот при што во ова ниво веќе е вграден и најголем дел од ефектите од очекуваните политики на Трамп. Од друга страна, за Европската централна банка (ЕЦБ) се прогнозира кратење на стапката за 175 базни поени до крајот на 2025 година. Со тоа би се продлабочил каматниот диференцијал меѓу САД и еврозоната, што би можело да биде од клучна важност за движењето на овој валутен пар.
Мислењето на повеќето од аналитичарите е дека „зелената валута“ ќе биде силна уште долго време.
Какво влијание има политиката на Трамп врз доларот?
Од почетокот на октомври, кога финансиските пазари почнаа да се обложуваат за победа на Трамп, доларот зајакна за 5 % во однос на валутите на важните трговски партнери. Но, она што е јасно е дека трговската, антимиграциската и даночната политика на Трамп ќе направат инфлаторен притисок. Тука се поставува прашањето дали инфлацијата е добра за УСД доларот. Инфлацијата во голема мера ја намалува куповната моќ на доларот, што значи дека доларот во такви услови би депрецирал. Инфлацијата ќе влијае позитивно на доларот само доколку ФЕД ги зголеми референтните каматни стапки за повеќе од стапката на инфлација. Сепак, останува неизвесно кои ќе бидат следните чекори на ФЕД. Се претпоставува дека Трамп ќе претпочита експанзивна монетарна политика, односно ниски каматни стапки за економијата на САД да функционира добро и за да ја зајакне својата позиција. Уште во предизборната кампања тој јасно стави до знаење дека не ја почитува независноста на ФЕД, што значи дека може да очекуваме обид за политичко влијание врз монетарната политика на ФЕД.
Накратко, економската политика на претстојната администрација на Трамп, всушност, ќе биде позитивна за УСД доларот доколку ФЕД успее да се справи во борбата против инфлацијата.
Очекувања за движење на ЕУР/УСД во 2025 година
Повеќето од аналитичарите сметаат дека до почетокот на вториот квартал од 2025 година доларот ќе остане силен под влијание на планираните даночни олеснувања, повисоките царини, растечката економија, силните податоци за пазарот на труд и дерегулацијата, што треба да ја зголеми профитабилноста на реалните капитални инвестиции. Но, доколку инфлацијата се зголеми во текот на следната година, пред сѐ поради повисоките царини, а Трамп се спротивстави на повисоките стапки на ФЕД, УСД доларот веројатно ќе депрецира, односно парот ЕУР/УСД соодветно ќе закрепне.
Не е помалку значаен и развојот на настаните на геополитички план. Тензиите во Источна Европа, трговските преговори, како и пошироките глобални неизвесности може да предизвикаат дополнителна променливост во валутниот пар. Каква било ескалација на конфликтите би довела до преференција за „save heaven“, типично во корист на американскиот долар.
Клучни ризици за идното движење на валутниот пар ЕУР/УСД се најавените царини од Трамп, монетарните политики на ЕЦБ и на ФЕД, политичката нестабилност во Франција и во Германија, фискалната консолидација, деловниот модел на Германија, геополитичките настани и пазарниот сентимент.
Перспективно, изгледите остануваат претпазливо оптимистички во корист на еврото под услов еврозоната успешно да се справи со економските предизвици. Прогнозите за паритетот на пaрот ЕУР/УСД во текот на 2025 година, добиени како медијана од проекциите на најголемите деловни банки контрибутори на Блумберг (Bloomberg) за период од 1 година упатуваат дека парот ЕУР/УСД на крајот на 2025 година би можел да достигне 1,05. Кварталните проекции се претставени во горната табелата.